Ogólnopolski Związek Zawodowy Straży Ochrony Kolei
Licznik odwiedzin
 

Uwagi MSWiA do projektu ustawy o Straży Kolejowej

31-03-2009
Uwagi Ministra Infrastruktury i Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji do poselskiego projektu ustawy o Straży Kolejowej
1. Art. 1 ust. 1 stanowi: „Tworzy się Straż Kolejową, zwaną dalej „SK", umundurowaną i uzbrojoną formację, przeznaczoną do ochrony porządku i bezpieczeństwa publicznego na obszarze kolejowym, w pociągach i innych pojazdach kolejowych, podporządkowaną ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych". Biorąc pod uwagę kompetencje Policji (...zapewnienie spokoju... w środkach publicznego transportu i komunikacji publicznej...) oraz Straży Granicznej (... ochrona szlaków komunikacyjnych o szczególnym znaczeniu międzynarodowym...), zasadnym byłoby wprowadzenie wyraźnego zapisu rozgraniczającego kompetencje poszczególnych służb. Brak wyraźnej delimitacji powodować będzie utrudnienia w prawidłowym zarządzaniu przez MSWiA bezpieczeństwem i porządkiem publicznym na obszarze kolejowym.
2. Art. 2 – niewłaściwie określa zadania Straży Kolejowej:
1) Art. 2 ust. 1
Postuluje się, aby Straż Kolejowa wykonywała jedynie czynności prewencyjne, a zatem o charakterze administracyjno – porządkowym, co implikuje, iż przydzielenie zadań związanych z ochroną bezpieczeństwa jest bezzasadne. Jednocześnie należałoby zwrócić uwagę na brak określenia, definicji „czynności administracyjno – porządkowych” lub wskazania chociażby zakresu czynności mieszczących się pod tym pojęciem;
2) Art. 2 ust. 2 pkt 2 dotyczący właściwości rzeczowej SK w zakresie zapobiegania i wykrywania wykroczeń – nastąpiło nieuzasadnione pominięcie wykroczeń typizowanych w:
- art. 65 k.w. – z projektu wynika (art. 15 ust. 1 pkt 2), że funkcjonariusze SK mają posiadać prawo do legitymowania osób w celu ustalenia ich tożsamości. Przepis art. 65 k.w. – wprowadzenie w błąd lub nieudzielanie określonych wiadomości wiąże się z uprawnieniem do legitymowania, a rodzajowym dobrem ochrony tego artykułu, są instytucje m. in. państwowe, jaką zgodnie z projektem SK ma być. Wobec powyższego zasadnym jest dopisanie do katalogu wykroczeń właściwych dla SK art. 65 k.w. W przeciwnym razie obowiązek ścigania sprawców wykroczeń popełnionych z art. 65 k.w., przy czynności legitymowania dokonanej przez funkcjonariusza SK, spoczywać będzie na Policji (zgodnie z art. 17 k.p.w.), gdyż SK nie będzie organem właściwym do tego typu spraw.
- art. 70 k.w. – w sposób znacząco wybiórczy w projekcie odniesiono się do wskazania wykroczeń z rozdziału „przeciwko bezpieczeństwu osób i mienia”, co do których SK będzie właściwa. Zaprojektowano, że SK ma być organem właściwym do wykroczeń określonych w art. 71 – 77 k.w., które to artykuły odnoszą się do bezpieczeństwa osób i mienia, a pominięto w katalogu wykroczenie z art. 70 k.w., odnoszące się do wykonywania czynności będąc niezdolnym do jej wykonania(...), wbrew obowiązkowi nadzoru dopuszczenie do wykonania takiej czynności, czy wykonywanie czynności wbrew obowiązkowi zachowania trzeźwości. Mając na uwadze zasięg terytorialny działania przyszłej SK, czyli jej właściwość miejscową, wskazać należy, że przedmiot wykroczenia z art. 70 k.w. wskazuje wręcz na zasadność objęcia ścigania sprawców tego czynu przez SK.
- art. 78, 106 i 108 k.w. – widoczny brak konsekwencji. Wskazano w projekcie, że SK ma być właściwa do ścigania wykroczeń określonych
w art. 77 k.w. – niezachowanie zwykłych lub nakazanych środków ostrożności przy trzymaniu zwierzęcia, a pominięto art. 78 i 108 k.w., który odnosi się odpowiednio do drażnienia zwierzęcia i szczucia psem. Ponadto zasadnym wydaje się rozszerzenie katalogu zadań o art. 106 k.w. z uwagi na istotny przedmiot ochrony tego artykułu i fakt, że SK ma być powołana do ochrony bezpieczeństwa na obszarze kolejowym.
- Art. 121 § 1k.w. – tzw. „szalbierstwo” – wykroczenia te popełniane są przy okazji poruszania się środkami komunikacji, a w tym koleją. Konsekwencje opisanych w art. 121 § 1 k.w. czynów godzą w interes przewoźnika, a jednocześnie rzutują na zakłócenie porządku publicznego, do którego SK ma być powołana. Przy okazji tworzenia takiego organu jak SK zasadnym i celowym jest rozłożenie odpowiedzialności za ściganie sprawców tych czynów pomiędzy Policję, a SK, której zasięg działania odnosi się do obszarów kolejowych.
3. Art. 3 ust.1. Zapis w projekcie ustawy - „udzielania pomocy w realizacji zadań Straży Kolejowej” budzi poważne zastrzeżenia. Powyższy zapis może spowodować, iż Policja w związku z wykonywaniem przez Straż Kolejową zadań może zostać obciążona dodatkowymi czynnościami w postaci: ustalania miejsc pobytu, doręczeń wezwań, pism, przeprowadzaniem innych czynności np. przesłuchania świadków, itp. (podobna praktyka związana jest z funkcjonowaniem straży gminnych/ miejskich).
Poważnym uchybieniem, które uderza w gwarancje praw i wolności obywatelskich określone w Konstytucji jest brak określenia uprawnień SK w zakresie gromadzenia, pobierania i przetwarzania informacji, kryteriów informacji, jakie mogą być gromadzone, sposobu ich gromadzenia i przetwarzania chociaż pozostałe uprawnienia i sposób realizacji zadań przez SK wskazuje, iż takie uprawnienie SK przysługuje choć nie jest expresis verbis uregulowane. Narusza to przepis art. 51 ust. 5 Konstytucji RP. Ponadto odnosząc się do ewentualnej kwestii objęcia SK współpracą w ramach Decyzji Ramowej 2006/960/WSiSW z dnia 18 grudnia 2006 r. w sprawie uproszczenia wymiany informacji i danych wywiadowczych między organami ścigania państw członkowskich Unii Europejskiej należy zaznaczyć, iż w przypadku braku ustawowych regulacji dot. gromadzenia i przetwarzania informacji przez SK taka współpraca nie będzie prawnie dozwolona.
Wskazać należy również, iż zakres przedmiotowy projektu rozporządzenia w sprawie form współdziałania Straży Kolejowej z Policją, Strażą Graniczną, Żandarmerią Wojskową, Inspekcją Transportu Drogowego, strażami miejskimi (gminnymi), organami kontroli skarbowej i organami celnymi dołączony do projektu ustawy wykracza nie tylko poza delegację ustawową lecz poza sam zakres ustawy, regulując kwestie współdziałania Policji z SK w zakresie wymiany informacji o zagrożeniach bezpieczeństwa ludzi i mienia oraz porządku na obszarze kolejowym, w pociągach i innych pojazdach kolejowych oraz w zakresie wzajemnej wymianie informacji o przestępstwach i osobach poszukiwanych, w tym z zachowaniem przepisów o tajemnicy służbowej i państwowej, w przypadku, gdy ustawa kwestii gromadzenia i przetwarzania informacji przez SK w ogóle nie reguluje. Taki stan rzeczy jest niezgodny z zasadami tworzenia prawa i konstytucyjnym porządkiem prawnym. Poza tym w odniesieniu do zadań Policji oraz jej uprawnień w zakresie gromadzenia i przetwarzania informacji współdziałanie z SK nie przyniesie w tym względzie korzyści oraz nie przyczyni się do efektywności działań, a wręcz przeciwnie może spowodować dodatkowe obciążenie dla Policji m.in. poprzez konieczność udzielania odpowiedzi na zapytania kolejnej służby, co z kolei wpłynie negatywnie na jakość pracy Policji i zadania przez nią wykonywane. Podobne uwagi odnieść należy do formy współdziałania Policji i SK w zakresie udzielania pomocy przy ustalaniu danych personalnych osób zatrzymanych. Ponadto należy wskazać, iż bezcelowe jest działanie służby, która musi posiłkować się Policją przy ustaleniu danych osobowych, bo o takich tutaj należy mówić. Takie rozwiązanie spowoduje tylko dodatkowe zadania dla Policji. To samo dotyczy współpracy przy prowadzeniu postępowań w sprawach o przestępstwa i wykroczenia. Określenie w taki sposób uprawnień SK jest pozbawione z punktu widzenia prawa racjonalności.
Zastrzeżenia budzi wykorzystanie elementów ubioru policyjnego, zarówno w zakresie asortymentu jak i konstrukcji, jedynie ze zmianą koloru na czarny i otoku na czapce gabardynowej na amarantowy. Umundurowanie policyjne jest prawnie zastrzeżone i może być noszone wyłącznie przez policjantów; wobec czego zmiana jedynie koloru poszczególnych elementów ubioru policyjnego i wykorzystanie jako umundurowania dla innej formacji budzi wątpliwości.
Art. 3 ust. 2 stanowi: „SK współpracuje z formacjami ochronnymi innych państw, które zapewniają ochronę transportu kolejowego, i z innymi międzynarodowymi organizacjami". Wydaje się za niezbędne, z punktu widzenia prowadzenia współpracy międzynarodowej, jest wprowadzenie zapisu umożliwiającego realizację zadań wynikających z umów i porozumień międzynarodowych, na zasadach i w zakresie w nich określonych. Uwaga jest o tyle istotna, że przyjęcie ustawy może potencjalnie spowodować objęcie SK postanowieniami Decyzji Ramowej Rady UE 2006/960/WSiSW w sprawie uproszczenia wymiany informacji między organami ścigania państw członkowskich UE.
Art. 5 ust. 1 stanowi:
„Komendantem Głównym SK lub zastępcą Komendanta Głównego SK może być osoba, która:
1) posiada wyłącznie obywatelstwo polskie;
2) posiada nieposzlakowaną opinię;
3) nie była karana za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe;
4) korzysta z pełni praw publicznych;
5) posiada wyższe wykształcenie;
6) daje rękojmię zachowania tajemnicy stosownie do wymogów określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych".
Zasadnym jest zamieszczenie wymogu, aby Komendantem (Zastępcą) SK był oficer SK. Przy zachowaniu obecnego zapisu funkcję tę pełnić może także szeregowy funkcjonariusz, powstałoby zatem zachwianie struktury hierarchicznej typowej dla innych służb mundurowych.
Art. 8 ust. 4 stanowi: „Tworzy się 16 komend regionów, zgodnie z podziałem administracyjnym Rzeczypospolitej Polskiej, ustalając dla nich następujące siedziby oraz zasięg terytorialny:”
Liczba oraz siedziby komend regionów powinny być określone w akcie wykonawczym, biorąc pod uwagę możliwość zmian administracyjnych jak również siedzib tych jednostek.
Art. 14 ust. 1 stanowi: W granicach zadań, o których mowa w art. 2, funkcjonariusze wykonują czynności operacyjno-rozpoznawcze i administracyjno-porządkowe w celu zapobiegania popełnieniu przestępstw, ich rozpoznania i wykrywania oraz prowadzą postępowania przygotowawcze według przepisów ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego (Dz. U. Nr 89, poz. 555, z późn. zm.'). Postuluje się, o czym wspomniano powyżej, aby SK wykonywała jedynie czynności prewencyjne, a zatem o charakterze administracyjno - porządkowym. Należy zauważyć, że nie wskazano w ustawie form wykonywania czynności operacyjno-rozpoznawczych przez SK (czy może to być kontrola operacyjna, niejawny nadzór itp.), co w przypadku tych czynności jest konieczne, gdyż ingerują one w sferę praw i wolności obywatelskich, których ograniczenie może nastąpić tylko w ustawie, gdy jest to konieczne dla bezpieczeństwa i porządku publicznego w demokratycznym państwie (art. 31 ust. 3 Konstytucji). Poza tym kompetencji SK do form czynności operacyjno – rozpoznawczych nie można domniemywać, gdyż byłoby to sprzeczne art. 7 Konstytucji RP. Wykreślić należy także uprawnienie do prowadzenia czynności dochodzeniowo-śledczych (uwzględnienie tej zmiany systemowej pociągnie za sobą konieczność zmian w dalszych przepisach ustawy). SK nie będzie w żadnym razie przygotowana do realizacji powyższych działań. Zachowanie proponowanych kompetencji powodowałoby potrzebę zorganizowania niezbędnych, długotrwałych szkoleń dla funkcjonariuszy oraz zbudowania kosztownego i specjalistycznego zaplecza technicznego, dostosowania obiektów do podejmowania czynności niejawnych itp. W konsekwencji należy nadmienić, iż funkcjonariusze służby nieprzygotowanej do realizacji zadań w tym zakresie narażeni będą na odpowiedzialność dyscyplinarną a nawet karną.
11. Art. 16.
Brak przepisu, iż Rada Ministrów, w drodze rozporządzenia określi szczegółowe przypadki oraz warunki i sposoby użycia środków przymusu innych niż broń palna. Na marginesie warto zauważyć, że zasady użycia broni i śpb powinny być określone w ustawie – nad czym zresztą pracuje zespół powołany przez Prezesa Rady Ministrów.
Art. 26 ust. 2 stanowi: „Od decyzji, o których mowa w ust. 1 (przełożonego w sprawach osobowych), funkcjonariuszowi przysługuje odwołanie do wyższego przełożonego oraz dochodzenie roszczeń na drodze sądowej". Należy zauważyć, że ustawodawca dąży tu do obalenia jednej z generalnych zasad obejmującej stosunek służbowy o charakterze administracyjnym. Dotychczasowa (ugruntowana) linia doktryny i orzecznictwa jednoznacznie wskazuje, że funkcjonariusze służb policyjnych nie są objęci stosunkiem służbowym o charakterze pracowniczym, lecz administracyjnym. Wydaje się zatem, że zapis powinien co najwyżej dopuszczać drogę sądową, ale wyłącznie przed sądami administracyjnymi.
Art. 43 stanowi: „Ustanawia się korpusy i stopnie SK w następującym porządku: 1) w korpusie oficerów SK:
a) główny inspektor SK,
b) nadinspektor SK,
c) inspektor SK,
d) młodszy inspektor SK,
e) podinspektor SK,
f) starszy adiunkt SK,
g) adiunkt SK,
h) młodszy adiunkt SK..."
Biorąc pod uwagę liczebność formacji i charakter realizowanych zadań wydaje się, że niewłaściwe jest powoływanie w SK głównego inspektora SK (drugi stopień generalskich), który byłby tożsamy ze stopniem np. Komendanta Głównego Policji.
Art. 44 ust. 2 stanowi: „Na pierwszy stopień oficerski oraz na stopnie głównego inspektora SK i nadinspektora SK mianuje minister właściwy do spraw wewnętrznych. Na pozostałe stopnie oficerskie mianuje Komendant Główny SK". Biorąc pod uwagę pragmatyki służbowe pozostałych służb mundurowych wydaję się, że na pierwszy stopień oficerki oraz na stopnie generalskie mianować winien wyłącznie Prezydent RP.
Rozdział 7 - korpusy i stopnie Straży Kolejowej nie przewiduje możliwości uznania w SK stopnia uzyskanego w innej formacji. Brak tu zatem zapisów analogicznych do występujących już w ustawach pragmatycznych pozostałych służb o charakterze policyjnym.
Art. 61 ust. 1 stanowi: „Funkcjonariusz po 15 latach służby nabywa prawo do emerytury policyjnej". Z zapisem tym należy się zgodzić, jednak wyłącznie przy zachowaniu tzw. opcji zerowej. Wspomniane 15 lat winno bezwzględnie być liczone od dnia wejście w życie ustawy (bez traktowania za okres równorzędny pracy w SOK).
Art. 83 ust. 1 stanowi: „Wysokość odprawy dla funkcjonariusza równa się wysokości trzymiesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym, należnymi na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym". Zgodnie z pragmatykami pozostałych służb należy wprowadzić zapis, według którego funkcjonariusz w służbie przygotowawczej posiadałby uprawnienie do odprawy w niższej wysokości w porównaniu z funkcjonariuszem w służbie stałej np. w Policji będzie to wysokość jednomiesięcznego uposażenia.
Art. 129 pkt 2 stanowi: „ w ustawie ... o Policji ... wprowadza się następujące zmiany: Funkcjonariusz Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Wywiadu Wojskowego, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego lub Straży Kolejowej może być na własną prośbę przeniesiony do służby w Policji, jeżeli wykazuje on szczególne predyspozycje do jej pełnienia". Zasadnym będzie zmodyfikowanie regulacji w tym kierunku, aby funkcjonariusz SK, po przeniesieniu zachowywał ciągłość służby, ale wyłącznie liczoną od dnia wejścia w życie omawianej ustawy. W aktualnym brzmieniu, wcześniejsza służba w SOK, z mocy prawa, byłaby traktowana za równoznaczną z pełnieniem służby w Policji (ta sama uwaga pozostaje aktualna w kwestii przeniesienia do innych służb mundurowych, najwłaściwszym zatem byłoby wprowadzenie do niniejszego projektu „uniwersalnego" zapisu odnoszącego się do wszystkich służb mundurowych, który skutecznie blokowałby nieuprawnione wejście w prawa np. emerytalne).
Art. 129 pkt 4 stanowi: „w ustawie ... o Policji ... wprowadza się następujące zmiany: Osobę przyjmowaną do służby na podstawie art. 25a ust. 1 i posiadającą stopień Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Wywiadu Wojskowego Służby Kontrwywiadu Wojskowego lub Straży Kolejowej mianuje się na odpowiedni stopień policyjny." Wydaje się, że wprowadzenie zasady uznawania stopnia SK w stosunku „jeden do jednego" nie jest rozwiązaniem właściwym. W obecnie funkcjonujących służbach porządku publicznego nadanie stopnia służbowego ma charakter wydania decyzji administracyjnej odpowiedniej władzy służbowej. W SOK natomiast stopnie służbowe mają obecnie zupełnie inny charakter, bowiem nadawane są przez spółkę prawa handlowego i nie maja nic wspólnego ze służbą w rozumieniu pragmatyk poszczególnych służb mundurowych. W myśl projektu stopnie SOK zostałyby „przeniesione" do SK, a zatem nie można wykluczyć sytuacji, że zupełnie nieodpowiednia osoba zostanie „przypadkiem" generałem w pełnym znaczeniu służby państwowej. Zasada pełnego zachowywania stopni SK w innych służbach może zatem mieć miejsce dopiero w sytuacji, gdy wykształci się nowy system uzyskiwania stopni SK i winien on dotyczyć osób, które uzyskały stopień SK według nowych zasad (promocja, akt nominacji uzależniony od złożenia stosownych egzaminów itp.). Niniejsza uwaga zachowa także swa aktualność w zakresie proponowanych zmian w przepisach prawa regulujących przedmiotowy zakres w innych służbach.
Art. 137 pkt 5 stanowi: „W ustawie ... o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji ...” wprowadza się następujące zmiany:
„Jako równorzędne ze służbą w Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służbie Kontrwywiadu Wojskowego, Służbie Wywiadu Wojskowego, Centralnym Biurze Antykorupcyjnym, Straży Granicznej, Biurze Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej, Służbie Więziennej i w Straży Kolejowej traktuje się:", b) w pkt 4 kropkę zastępuje się średnikiem i dodaje pkt 5 w brzmieniu:
„5) okresy służby w charakterze funkcjonariusza Służby Ochrony Kolei i Straży Ochrony Kolei, jeżeli został funkcjonariuszem Straży Kolejowej na mocy ustawy z dnia ..... 2007 r. o Straży Kolejowej.". Proponowany zapis jest nie do przyjęcia, bowiem uznanie pracy w SOK za równorzędną za służbę w Policji w żadnym razie nie znajduje uzasadnienia. Analizując strukturę wiekową Straży Ochrony Kolei PKP Polskie Linie Kolejowe S. A. prawie połowa z 3,5 tys. funkcjonariuszy Straży Ochrony Kolei posiada staż pracy powyżej 15 lat, tj. powyżej dolnej granicy nabywania praw emerytalnych. Istnieje zatem obawa, że znaczna ich liczba mogłaby skorzystać z emerytur przysługujących służbom mundurowym. Skorzystanie z tych uprawnień mogłoby znacznie osłabić nową formację i stanowić poważne obciążenie dla budżetu państwa.
Art. 147 pkt 1 stanowi: „W ustawie ... Ordynacja Podatkowa ... wprowadza się następujące zmiany: w art. 297 w § 1 pkt 7 otrzymuje brzmienie:
„7) służbom ochrony państwa, Agencji Wywiadu, Centralnemu Biuru Antykorupcyjnemu, Policji, Żandarmerii Wojskowej, Straży Granicznej, Służbie Więziennej, Straży Kolejowej i ich posiadającym pisemne upoważnienie funkcjonariuszom lub żołnierzom w zakresie niezbędnym do przeprowadzenia postępowania sprawdzającego na podstawie przepisów o ochronie informacji niejawnych;". W przypadku wnioskowanych powyżej zmian kompetencyjnych SK mających na celu brak umocowania SK do prowadzenia czynności operacyjnych wprowadzenie przedmiotowej zmiany do Ordynacji Podatkowej stanie się bezprzedmiotowe (uwaga powyższa będzie aktualna również w zakresie dalszych zmian w przepisach prawa np. w zakresie Prawa Bankowego).
22. Art. 153 stanowi: „W ustawie ... o ochronie informacji niejawnych ... wprowadza się następujące zmiany: 1) art. 30 otrzymuje brzmienie:
„Art. 30. Agencja Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencja Wywiadu, Służba Kontrwywiadu Wojskowego, Służba Wywiadu Wojskowego, Centralne Biuro Antykorupcyjne oraz Policja, Żandarmeria Wojskowa, Straż Graniczna, Służba Więzienna i Straż Kolejowa przeprowadzają samodzielne postępowania sprawdzające wobec osób ubiegających się o przyjęcie do służby lub pracy w tych organach, stosując odpowiednio przepisy ustawy. Przepis stosuje się także w stosunku do osób pełniących służbę lub zatrudnionych w tych organach i służbach.".
Wydaje się, że co najmniej w początkowym okresie funkcjonowania SK, w strukturach tej formacji brak będzie osób posiadających stosowne przeszkolenia i uprawnienia do prowadzenia postępowań sprawdzających w rozumieniu OIN. Zasadnym będzie zatem wprowadzenie, co najmniej okresu przejściowego, kiedy postępowania sprawdzające prowadzone byłyby na zasadach ogólnych, a więc przez ABW.
Art. 159 pkt 6 stanowi: „W ustawie ... o Biurze Ochrony Rządu ...wprowadza się następujące zmiany: w art. 92 ust. 1 otrzymuje brzmienie:
„1. Do wysługi lat, od której jest uzależniona wysokość uposażenia według stopnia, zalicza się czynną służbę w BOR, czynną służbę wojskową oraz służbę w Policji, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej, Służbie Więziennej, Straży Kolejowej i Urzędzie Ochrony Państwa, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu.". Określenie „czynna służba w BOR" nie ma oparcia w przepisach prawa i pochodzi raczej z zapisów ustawy o powszechnym obowiązku obrony RP. Z chwilą wyłączenia BOR ze struktur Sił Zbrojnych i utworzenia odrębne, formacji, jest to „po prostu" służba w BOR.
Art. 173 ust. 1 stanowi: „Straż Kolejowa wstępuje we wszystkie stosunki prawne, których przedmiotem była dotychczasowa działalność jednostki organizacyjnej PKP PLK S.A. - Straży Ochrony Kolei, bez względu na charakter prawny tych stosunków". W projekcie poselskim zaproponowano aby Straż Kolejowa wstąpiła z mocy ustawy we wszystkie stosunki prawne, których podmiotem była dotychczasowa działalność jednostki organizacyjnej PLK - SOK i to bez względu na charakter prawny tych stosunków.
W konsekwencji takie zapisy powodować mogą wystąpienie daleko idących nakładów finansowych związanych z utworzeniem w strukturach „grupy MSWiA" kolejnej służby. Dotyczy to między innymi kwestii:
• praw wynikających z działań podejmowanych przez PKP PLK S.A. i SOK na, których wpływu nie posiadało MSWiA, dotyczyć to może spraw osobowych np. wypłaty równoważników za niewykorzystany urlop, odszkodowania w wyniku zaistniałych zdarzeń w miejscu pracy, zobowiązania wynikłe z tytułu niewypłaconych nadgodzin;
• rzeczowych wynikających z rozpoczętych remontów, przetargów, modernizacji obiektów, zgłoszonych protestów, stanu technicznego użytkowanych obiektów przez SOK.
realizacji zaleceń pokontrolnych przez specjalistyczne służby kontroli np. PIP, Sanepid.
Art. 173 ust. 2 stanowi: „Straż Kolejowa przejmie odpłatnie z PKP PLK S.A., z mocy ustawy, wyodrębnione w trybie określonym w ust. 4, składniki majątkowe i niemajątkowe tej spółki, służące dotychczas do wykonywania zadań Straży Ochrony Kolei, niezbędne dla realizacji zadań Straży Kolejowej, określonych w art 2 w tym związane z nimi wierzytelności i zobowiązania." SK przejmie odpłatnie z PKP PLK S.A. z mocy ustawy wyodrębnione składniki majątkowe (wyodrębnione prawdopodobnie przez ministra transportu w drodze decyzji w tym wierzytelności i zobowiązania) służące do wykonywania zadań SOK , a niezbędne dla realizacji zadań SK co tym samym wskazuje, że Skarb Państwa (zapis art. 13 Koszty związane z funkcjonowaniem SK, pokrywane są z budżetu państwa) (budżet MSWiA) będzie musiał pokryć koszty dotychczasowych zobowiązań (czasami nawet wynikłych z tytułu działalności PKP) spółki wynikłe z działalności prowadzonej w latach ubiegłych, na które MSWiA nie miało wpływu. Należy wskazać, iż działanie takie stanowiłoby wzmocnienie finansowe spółki PKP PLK z budżetu MSWiA poprzez odpłatne przejecie majątkowych i niemajątkowych składników PKP PLK na mocy niniejszych zapisów. Zaproponowane rozwiązanie pomniejsza w roku rozpoczęcia działalności SK dotację o kwotę przejętych składników majątkowych, utrzymania i organizacji SK. Jednakże i przy takim rozwiązaniu mogłoby dojść do następujących kwestii:
• niedoszacowania kwoty organizacji SK w pierwszym roku działalności;
• powstanie przyczyn warunkujących zakupy sprzętu składników majątkowych w kolejnych latach (stąd potrzeba dodatkowych środków)
• stałe przeznaczania środków finansowych z budżetu państwa na funkcjonowanie SK.
Ponadto należy zwrócić uwagę na tzw. koszty ukryte odpłatnego przejęcia obiektów np. środki finansowe sporządzenia aktów notarialnych i wpisów do ksiąg wieczystych, zaopatrzenie w odpowiedni sprzęt i urządzenia zapewniające bezpieczeństwo dokumentów i przesyłanych danych, wypracowanie procedur, przesyłu danych.
26. Art. 174 ust. 1 i 2 stanowi:
„1. Funkcjonariusze Straży Ochrony Kolei, którzy zgłoszą się do służby w trybie przewidzianym w art. 24 ust. 1, nie później niż do dnia 31 lipca 2008 r., stają się funkcjonariuszami Straży Kolejowej.
2. Pracownicy Straży Ochrony Kolei nie będący funkcjonariuszami, którzy zgłoszą się do pracy w Straży Kolejowej, nie później niż do dnia 31 lipca 2008 r. stają się pracownikami Straży Kolejowej".
Proponowane w projekcie poselskim ustawy o Straży Kolejowej rozwiązania przewidują że pracownicy SOK wstępujący w status funkcjonariuszy SK nabędą z mocy prawa uprawnienia, głównie emerytalne, przynależne innym służbom bezpieczeństwa i porządku publicznego. Należy zwrócić uwagę na to, że automatyczne wprowadzenie uprawnień emerytalnych dla funkcjonariuszy Straży Kolejowej podobnych jak w innych służbach mundurowych, powodować może masowe odejście dotychczasowych pracowników SOK na emeryturę oraz znaczne wynikające z takiego postępowania obciążenia finansowe nie przewidziane aktualnie w budżecie państwa. W powyższym zakresie projekt poselski, w trakcie prac w Podkomisji (V Kadencja), został negatywnie zaopiniowany przez Ministerstwo Finansów, które wskazało, że: "nie widzi uzasadnienia dla tworzenia kolejnej służby mundurowej, zwiększenia tym samym wydatków budżetu państwa, w tym m. In. Z tytułu świadczeń emerytalnych, których skutki budżetowe nie zostały określone". Przyjęcie rozwiązania polegającego na automatycznym zaliczeniu minionej pracy w Służbie Ochrony Kolei do okresu służby uprawniającego do ubieganie się o tzw. „policyjne świadczenia emerytalne" może spowodować roszczenia innych grup zawodowych [np. celników, strażników gminnych (miejskich), leśnych czy parkowych] oraz spotkać się z zarzutem naruszenia konstytucyjnej zasady równego traktowania obywateli wobec prawa. Wynikające z poszczególnych artykułów zapisy wskazujące na tzw. „automatyczne" przejście pracowników cywilnych (dotychczas pracowników spółki prawa handlowego) do SK (formacji państwowej) może spowodować obniżenie jakości kadry administracyjnej. W aktualnie działających służbach porządku publicznego w zakresie pracowników cywilnych występują tzw. grupy bezmnożnikowe (na poziomie wykonawczym niższego szczebla, technik, sprzątaczka, instalator) oraz pracownicy w korpusie służby cywilnej. Właśnie mając na uwadze jakość administracji, przejrzystość funkcjonowania, niezbędność podwyższania kwalifikacji KSC umiejscowiono między innymi w służbach. Nie jest więc wskazanym automatyczne przejmowanie pracowników cywilnych do Straży Kolejowej.
Art. 178 stanowi: „W sprawach dotyczących spraw pracowniczych nieuregulowanych w niniejszej ustawie mają zastosowanie przepisy Kodeksu pracy”. Doktryna i orzecznictwo wypracowały wieloletnie